VKİ nasıl hesaplanır?
VKİ, kilonu boyunun karesine böler:
- Metrik: kg cinsinden kilo ÷ (m cinsinden boy)²
- İngiliz ölçü birimleri: 703 × lb cinsinden kilo ÷ (inç cinsinden boy)²
Örneğin 70 kg ağırlığında ve 1,75 m boyundaki birinin VKİ’si 70 ÷ (1,75 × 1,75) = 22,9 olur.
Formül herkes için aynıdır: cinsiyete göre düzeltme yoktur ve Calorix uygulaması VKİ gösterdiği her yerde tam olarak bu formülü kullanır.
Yetişkinlerde VKİ kategorileri (20 yaş ve üzeri)
Bunlar CDC’nin (ABD’nin halk sağlığı kurumu) ve Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) kullandığı kategorilerdir. Kadınlar ve erkekler için aynıdır:
| VKİ | Kategori |
|---|---|
| 18,5’in altı | Zayıf |
| 18,5 ile 25’in altı arası | Sağlıklı kilo |
| 25 ile 30’un altı arası | Fazla kilolu |
| 30 ile 35’in altı arası | Obezite, 1. derece |
| 35 ile 40’ın altı arası | Obezite, 2. derece |
| 40 ve üzeri | Obezite, 3. derece |
Araç VKİ değerini tek ondalık basamağa yuvarlar ve kategoriyi bu değere göre seçer; böylece gördüğün sayı her zaman etiketle uyuşur. Ayrıca boyunda 18,5–24,9 VKİ’ye karşılık gelen kilo aralığını da gösterir: 175 cm boyda bu, yaklaşık 57–76 kg’dır.
Çocuk ve gençlerde VKİ (2–19 yaş)
Çocukların vücudu büyüdükçe değişir ve kızlarla erkekler farklı büyür; bu yüzden bir çocuğun VKİ’si aynı cinsiyet ve yaştaki çocuklarla karşılaştırılır. CDC şu yüzdelik dilim (persentil) kategorilerini kullanır:
| Yaşa göre VKİ yüzdelik dilimi | Kategori |
|---|---|
| 5.’nin altı | Zayıf |
| 5. ile 85.’nin altı arası | Sağlıklı kilo |
| 85. ile 95.’nin altı arası | Fazla kilolu |
| 95. ve üzeri | Obezite |
Yüzdelik dilimi görmek için araca 2 ile 19 arasında bir yaş ve cinsiyet ekle. Araç, CDC 2000 büyüme eğrisi parametrelerinin tamamını ay ay kullanır. Birkaç ayrıntı:
- Aylar önemlidir. Yalnızca yılı girersen araç o yaşın ortasını esas alır.
- “Diğer” seçeneği, kız ve erkek eğrilerinin ortalamasını kullanır.
- Gösterilen sağlıklı aralık, o yaş ve boyda 5. ile 85. yüzdelik dilim arasında kalan kilodur.
Yetişkin eşikleri gençleri her iki yönde de yanlış etiketleyebilir. VKİ’si 17 olan 13 yaşındaki bir kız, yetişkin eşiklerine göre zayıf sayılacak olsa da sağlıklı aralıktadır (20. yüzdelik dilim civarında). VKİ’si 23,5 olan 13 yaşındaki bir erkek çocuk ise yetişkin eşiklerine göre sağlıklı sayılsa da 90. yüzdelik dilim civarındadır; bu da yaşına göre fazla kilolu demektir.
VKİ’nin sana söyleyemedikleri
CDC, VKİ’yi bir tarama ölçütü olarak tanımlar: diğer etkenlerle birlikte değerlendirilmesi gereken olası sağlık göstergelerinden biri. Bilinen sınırları vardır:
- VKİ için kas ve yağ aynı görünür. Sporcular ve çok kaslı kişiler, vücut yağları az olsa da yüksek değer alabilir.
- Aynı VKİ’de vücut yağı farklı olabilir. Vücut kompozisyonu araştırmalarında cinsiyet, yaş ve etnik kökenin her biri vücut yağını VKİ’den bağımsız olarak öngörür; aynı VKİ’de kadınlar erkeklere göre daha fazla vücut yağı taşıma eğilimindedir.
- Risk eşikleri toplumdan topluma değişir. Bir DSÖ uzman danışma toplantısı, birçok Asya toplumunun 25’in altındaki VKİ değerlerinde tip 2 diyabet ve kalp-damar hastalığı açısından daha yüksek risk taşıdığını buldu; uluslararası karşılaştırma için standart kategorileri korurken 23, 27,5, 32,5 ve 37,5’te ek halk sağlığı eylem noktaları önerdi.
- Hamilelikte kullanılmaz. VKİ, hamilelik sırasında kiloyu değerlendirmek için kullanılmaz.
Bir VKİ sonucu seni endişelendiriyorsa bir doktor, çocuklar için de bir çocuk doktoru resmin tamamına bakabilir.
Toasty’nin VKİ’ye bakışı
Sonuç ne olursa olsun Toasty’nin aynı göründüğünü fark edeceksin. Bu bilinçli bir tercih: Calorix’te Toasty öğün kaydetmek, su içmek ve her gün uğramak gibi alışkanlıkları kutlar; vücutlar ya da kilo hakkında asla yorum yapmaz. VKİ kullanabileceğin bir bilgidir, bir karne notu değil.
Sırada ne var?
Kilonu değiştirmek istersen kalori açığı hesaplama aracı yetişkinler için güvenli bir haftalık tempoyla plan oluşturur, günlük kalori ihtiyacı hesaplama aracı da her gün yaktığın kaloriyi gösterir.
