GLP-1 en eiwit: behoefte, eiwitrijke voeding en bijhouden

GLP-1-medicijnen zoals semaglutide en tirzepatide, in de volksmond vaak ‘afslankprik’ genoemd, kunnen je hongergevoel verminderen en ervoor zorgen dat je sneller vol zit. Als je in totaal minder eet, wordt het ook lastiger om genoeg eiwit binnen te krijgen. En juist eiwit helpt je om spieren te behouden terwijl je afvalt.

In 2025 publiceerden vier beroepsorganisaties (het American College of Lifestyle Medicine, de American Society for Nutrition, de Obesity Medicine Association en The Obesity Society) een gezamenlijk advies over voeding tijdens een behandeling met GLP-1 (Mozaffarian e.a., 2025). Het gebruikt ‘GLP-1’s’ als verzamelnaam voor zowel GLP-1-receptoragonisten als combinatiemedicijnen. In deze gids lees je wat het advies zegt over eiwit en hoe je dat in de praktijk brengt.

Dit artikel is algemene informatie, geen medisch advies. Je voorschrijvend arts en een diëtist kennen je medische voorgeschiedenis en hebben het laatste woord.

Waarom eiwit belangrijk is tijdens een behandeling met GLP-1

Bij snel afvallen, met GLP-1’s of op een andere manier, verlies je vaak niet alleen vet maar ook spieren. Het advies verwijst naar de STEP 1-studie met semaglutide: van een gemiddeld gewichtsverlies van 13,6 kg was 8,3 kg (62%) vetmassa en 5,3 kg (38%) vetvrije massa, waartoe spieren en ander weefsel zonder vet behoren. Omdat spieren ongeveer de helft van de vetvrije massa uitmaken, schatten de auteurs dat zo’n 20% van het verloren gewicht spiermassa was.

Twee dingen maken dit lastig:

• Minder trek. Het advies merkt op dat minder eetlust en een afkeer van bepaalde smaken het moeilijk kunnen maken om genoeg eiwit te eten.
• Eiwit alleen is niet genoeg. Meer eiwit zonder gestructureerde krachttraining is waarschijnlijk onvoldoende om spieren te behouden, aldus het advies. Het raadt aan GLP-1’s te combineren met een beweegprogramma: minstens drie keer per week krachttraining plus minstens 150 minuten per week matig intensieve aerobe beweging, afgestemd op je conditie.

Hoeveel eiwit het advies voorstelt

Dit zegt het advies, in gewone taal:

• De Recommended Dietary Allowance (RDA), de Amerikaanse aanbevolen dagelijkse hoeveelheid, is voor volwassenen 0,8 g per kg lichaamsgewicht per dag. Volgens het advies wordt die waarde herzien door de National Academies, de Amerikaanse wetenschapsacademies.
• Voor de periode waarin je actief afvalt, zijn hogere streefwaarden voorgesteld, zoals 1,2–1,6 g/kg per dag.
• Bij mensen met obesitas is het onduidelijk of je de streefwaarde moet baseren op het werkelijke, een gecorrigeerd of het ideale lichaamsgewicht, of op de vetvrije massa, omdat het werkelijke gewicht de behoefte flink kan overschatten.
• De inname mag niet onder 0,4–0,5 g/kg per dag zakken, en langdurig 2 g/kg per dag of meer moet je vermijden.
• Als eenvoudiger alternatief is een vaste hoeveelheid van 80–120 g per dag (16–24% van de calorieën bij een voedingspatroon van 2.000 kcal) mogelijk makkelijker vol te houden.

Ter vergelijking: het algemene eiwitdoel in de nieuwere Dietary Guidelines for Americans, 2025–2030, de Amerikaanse voedingsrichtlijnen, ligt in hetzelfde bereik: 1,2–1,6 g/kg per dag, afgestemd op je caloriebehoefte. Het advies verscheen voordat die richtlijnen uitkwamen.

Zo ziet dat bereik eruit bij verschillende referentiegewichten:

Het ‘referentiegewicht’ is het gewicht waarop jij en je zorgverleners het getal baseren. Onze GLP-1-eiwitcalculator rekent met 1,2–1,6 g/kg van een referentiegewicht, kan je streefgewicht als referentie gebruiken, verdeelt de uitkomst over je maaltijden en toont ook het alternatief van 80–120 g per dag. Wil je breder kijken naar je eiwitbehoefte, lees dan eiwitbehoefte uitgelegd.

Eiwitrijke voeding die past bij minder trek

Het advies noemt eiwitrijke producten met een klein volume en veel voedingsstoffen, zoals vis, eieren, Griekse yoghurt, hüttenkäse en noten en zaden, inclusief notenpasta. Het moedigt ook plantaardige eiwitten aan, zoals bonen, erwten en linzen, naast zuivel, vis en zeevruchten, eieren en mager gevogelte, met rood en bewerkt vlees met mate. Sommige mensen vinden eiwitrijke shakes, repen of verrijkte producten handig om hun doel te halen.

Waarden uit USDA FoodData Central (SR Legacy-gegevens), afgerond. Een cup is een Amerikaanse maatbeker, el staat voor eetlepel.

Eenvoudige ideeën voor maaltijden en tussendoortjes

Als je weinig honger en zin in eten hebt, raadt het advies aan om klein en vaak te eten en eiwitrijke producten als eerste te nemen, zodat je eerder genoeg binnenkrijgt. Het noemt ook dat smoothies en eiwitdrankjes met fruit, groente en ongezoete melk of yoghurt, net als hüttenkäse en soep, vaak aantrekkelijker zijn dan zwaarder eten. Een paar combinaties op basis van de tabel hierboven:

• Yoghurtbowl: een bakje van 170 g Griekse yoghurt naturel met een eetlepel pindakaas en wat bessen, samen zo’n 21 g eiwit uit de yoghurt en de pindakaas.
• Eieren en melk: twee hardgekookte eieren en een cup melk (2% vet), zo’n 21 g.
• Smoothie: een cup melk (2% vet) geblend met een bakje van 170 g Griekse yoghurt en fruit, zo’n 25 g.
• Tonijn in slablaadjes: 3 oz tonijn (light) uit blik, zo’n 17 g.
• Hüttenkäse met fruit: een halve cup hüttenkäse (2% vet) met perzik of ananas, zo’n 12 g.
• Linzensoep: een cup gekookte linzen in bouillon, zo’n 18 g eiwit en 16 g vezels.
• Roerbakgerecht met tofu: een halve cup stevige tofu met groente en rijst, zo’n 22 g.

Is je doel ongeveer 100 g per dag en eet je vier kleine maaltijden, dan is dat zo’n 25 g per maaltijd. Verdeeld over vijf maaltijden is het ongeveer 20 g per keer.

Omgaan met misselijkheid, een vol gevoel en obstipatie

Klachten aan de spijsvertering zijn de meest voorkomende bijwerkingen, en ze treden vaker op als je met de behandeling begint of de dosis verhoogt. De voedingstips uit het advies zijn onder meer:

• Eet klein en vaak. Misselijkheid steekt vaak ’s ochtends de kop op of na lange tijd zonder eten. Een klein ontbijt en daarna elke 3–4 uur een kleine maaltijd met genoeg vocht kan helpen. Grote maaltijden maken overgeven waarschijnlijker.
• Doe het in het begin rustig aan. Vet of vezelrijk eten vermijden in de eerste dagen van de behandeling kan misselijkheid verminderen. Gember- of pepermuntthee kan ook helpen.
• Drink genoeg. Ernstige misselijkheid, overgeven of diarree kan leiden tot uitdroging, wat op zijn beurt acute nierschade kan veroorzaken.
• Bouw vezels geleidelijk op bij obstipatie. Voldoende vocht en vezels uit voeding worden aangeraden, en langzaam meer vezelrijke producten eten, zoals pruimen of ander gedroogd fruit, kan helpen. Eiwit- of vetrijk eten kan de maaglediging vertragen en obstipatie verergeren, dus balans is belangrijk.
• Wees zuinig met alcohol. Alcohol kan misselijkheid en brandend maagzuur verergeren tijdens een behandeling met GLP-1.

Krijg je bijwerkingen, dan raadt het advies aan om vroeg contact op te nemen met je arts in plaats van af te wachten. Met het bijhouden van water en het dagelijkse vezeldoel in Calorix houd je beide in de gaten.

Eiwit bijhouden zonder erover te piekeren

• Voeg eiwit als eerste toe. Het advies raadt aan eiwitrijke producten als eerste te eten, dus voeg ze ook als eerste toe. Met recente producten en favorieten voeg je wat je vaak eet snel weer toe.
• Laat je dagboek kloppen met wat je at. Met minder trek eet je misschien maar een deel van je bord leeg. Scan het en zet de portieschuif dan op ½, of pas de grammen aan, zodat de invoer klopt met de werkelijkheid.
• Check je dagtotaal. De eiwittracker van Calorix laat je eiwit van vandaag zien naast je dagdoel, en maaltijdideeën op basis van je resterende macro’s helpen een tekort aan te vullen.
• Weet waar het doel vandaan komt. Het ingebouwde eiwitdoel van Calorix is bedoeld voor algemene gewichtsdoelen en wordt iets anders berekend (zo werkt het). Als je afvalt, kan het boven het bereik van het advies uitkomen. Gebruik je GLP-1-medicatie, laat je dan leiden door de GLP-1-eiwitcalculator en het advies van je zorgverleners.

Overleg met je zorgverleners

Deze gids vat gepubliceerde aanbevelingen samen. Het is geen behandelplan, en Calorix stelt geen diagnoses en behandelt, geneest of voorkomt geen enkele aandoening. Volg je voorschrijvend arts en diëtist, vooral als:

• Je een nierziekte hebt. Sommige mensen met chronische nierschade hebben een gematigde hoeveelheid eiwit nodig, en het NIDDK, het Amerikaanse instituut voor diabetes, spijsverterings- en nierziekten, raadt aan samen met een diëtist of zorgverlener de juiste balans te zoeken (NIDDK).
• Je diabetes hebt of andere medicijnen gebruikt die invloed hebben op je bloedsuiker of eetlust.
• Je zwanger bent of borstvoeding geeft, jonger bent dan 18, of ooit een eetstoornis of verstoord eetgedrag hebt gehad.

Het advies zelf noemt begeleiding door een diëtist als een van de manieren om mensen die GLP-1-medicatie gebruiken te ondersteunen.

Waar het op neerkomt

Met GLP-1-medicatie helpt eiwit je spieren te beschermen, en dat werkt het best in combinatie met regelmatige krachttraining. Het advies uit 2025 wijst op bereiken zoals 1,2–1,6 g per kg van een referentiegewicht, of 80–120 g per dag, en raadt af om langdurig op 2 g/kg of meer te zitten. Verdeel eiwit over kleine maaltijden, eet het als eerste, kies producten die makkelijk naar binnen gaan en houd het losjes bij, zodat je het patroon ziet. Je voorschrijvend arts en diëtist kunnen deze bereiken vertalen naar een getal dat bij jou past.