ChatGPT fotoğraftan kalori hesaplayabilir mi? Bilim ne diyor?

ChatGPT’ye akşam yemeğinin fotoğrafında kaç kalori olduğunu sor; saniyeler içinde, çoğu zaman da kendinden emin bir dökümle birlikte bir sayı verir. Bu da onu ücretsiz bir kalori sayacı olarak cazip kılıyor. Araştırmacılar artık tam olarak bunu test etti; sonuçları ister ChatGPT, ister başka bir yapay zekâ modeli, ister bir kalori uygulaması kullan, işine yarayacak.

Araştırmalar ne buldu?

Genel amaçlı yapay zekâ modelleri yaklaşık üçte bir yanılıyor

En doğrudan test, üç yapay zekâ modeline ağırlıkları bilinen, tek bir yiyecekten oluşan tabakların ve öğünlerin 52 standart fotoğrafını veren 2025 tarihli bir çalışmadan geliyor. ChatGPT-4o ve Claude 3.5 Sonnet kalori tahminlerinde ortalama %35,8, Gemini 1.5 Pro ise %64,2 yanıldı. Porsiyonlar büyüdükçe üçü de daha fazla eksik tahmin etti: Küçük porsiyonlarda hatalar, büyük porsiyonlara göre yaklaşık %20 ile %30 daha düşüktü.

Yiyecekleri tanımada iyi, miktarları kestirmede zayıf

ChatGPT-4’ü, her biri üç farklı porsiyon büyüklüğünde gösterilen 38 öğünün 114 fotoğrafıyla test eden 2025 tarihli bir çalışma, yiyecekleri iyi tanıdığını (%93 kesinlik) buldu. Sorun miktarlardaydı: Ortalama 798 g gelen büyük öğünleri 530 g olarak tahmin etti, orta büyüklükteki öğünlerin ağırlığını da olduğundan düşük tahmin etti; küçük öğünlerde ise tahminleri gerçeğe yakındı. İncelenen 16 besin öğesinin 10’unda tahminleri gerçek değerlerden anlamlı ölçüde farklıydı. ChatGPT lehine bir not: Bu çalışmada yalnızca kaloriye bakıldığında, medyan tahmini gerçek medyana yakındı.

Ayrıntılar büyük fark yaratıyor

Yapay zekâya senin de yardım edebileceğine dair en güçlü kanıt, ChatGPT-5’i 195 yemekle test eden 2025 tarihli bir çalışmadan geliyor. Yalnızca fotoğraftan yaptığı kalori tahminleri ortalama %30,5 (123 kcal) saptı. Yağın türü ve miktarı, tatlandırıcı, süt ürünlerinin yağ oranı ve etin türü söylendiğinde hata %24,4’e (92 kcal) indi. Miktarlarıyla birlikte malzeme listesi verildiğinde ise %13,9’a (53 kcal) düştü. ChatGPT-4o’yu dokuz yemekle test eden 2026 tarihli küçük bir pilot çalışma da aynı sonuca işaret ediyor: Gizli yağ içeren karmaşık yemeklerde hata kaloride %54,4’e, yağda %76,5’e ulaştı; ayrıntı eklemek ise tahminleri çok daha tutarlı hâle getirdi. Yalnızca dokuz yemek söz konusu olduğundan %54’ü bir ortalama değil, en kötü durum olarak gör.

Bilmeye değer diğer bulgular

• İnsanlar hâlâ daha başarılı. 40 yapay zekâ modelinin test edildiği 2026 tarihli bir çalışmada, profesyonel beslenme uzmanları besin değerlerini tüm modellerden daha doğru tahmin etti; birkaç açıdan çekilmiş fotoğraflar da modellere yardımcı olmadı.
• Yapay zekâ, olmayan şeyler uydurabilir. GPT-4o üzerine bir beslenme aracı geliştiren araştırmacılar, standart GPT-4o’nun yalnızca fotoğraflardan yiyeceklerin %59’unu tanıdığını buldu ve “halüsinasyonlar (uydurulmuş kalemler, birimler ya da miktarlar)” konusunda uyardı (AJCN, 2025).
• Yazıyla verilen yiyecekler fotoğraflardan daha kolay. Yapay zekâ modellerine fotoğraf yerine yiyecek adları yazıyla verildiğinde enerji tahminleri besin veritabanlarıyla iyi uyum gösterdi; en çok sapma karışık yemeklerde ve sos, çeşni gibi eklentilerde görüldü (Journal of Nutrition, 2026).

ChatGPT fotoğraflarda neden yanılıyor?

ChatGPT’yi de fotoğrafla çalışan kalori uygulamalarını da aynı üç şey zorluyor:

• Porsiyon büyüklüğü. Fotoğraf iki boyutludur; bir kâse makarnanın ya da pilavın derinliğini kestirmek zordur. Büyük porsiyonların eksik hesaplanmasının nedeni de bu.
• Gizli yağ. Sebzelerin emdiği yağ ya da sosun içinde erimiş tereyağı neredeyse hiç görünmez. ABD Tarım Bakanlığı’nın besin veritabanı USDA FoodData Central verilerine göre bir yemek kaşığı zeytinyağı 119 kcal’dir.
• Karışık yemekler. Bir köride, bir burritoda ya da bir güveçte yapay zekâ, miktarın yanında tarifi de tahmin etmek zorundadır.

Bu iş için geliştirilmiş uygulamalar da bundan muaf değil: ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri’nin (NIH) 2026 tarihli ön çalışmasında MyFitnessPal, Lose It!, Cal AI ve Appediet’in fotoğraf özellikleri tartılmış öğünleri ortalama 252 ile 345 kcal, yani yaklaşık üçte bir eksik hesapladı. Fotoğraftan kalori hesaplayan uygulamalar incelememiz hem bu çalışmayı hem de her uygulamanın doğruluk iddialarını ele alıyor.

ChatGPT mi, kalori uygulaması mı?

Tahminin kendisi iki durumda da sihir değil: Calorix dahil pek çok kalori uygulaması, fotoğrafları okumak için büyük yapay zekâ modelleri kullanır. Farkı yaratan, tahminin çevresindekiler. Calorix’te bir fotoğraf, gramları ve bir güven rozetiyle birlikte, düzeltebileceğin bir malzeme listesi olarak gelir; paketli yiyecekleri barkod ve besin değerleri etiketi taraması karşılar ve her şey hedeflerinin yer aldığı bir kayda düşer.

ChatGPT’den ya da herhangi bir yapay zekâdan nasıl daha iyi tahmin alırsın?

Araştırmalara göre en büyük kazanç, yapay zekâya fotoğrafın gösteremediğini söylemekten geliyor. Bunun gibi bir komut (prompt), tek başına bir fotoğraftan daha iyi sonuç verir:

Bu fotoğraftaki kaloriyi, proteini, karbonhidratı ve yağı tahmin et. Yaklaşık 180 g pişmiş pirinç, 150 g ızgara tavuk but ve yaklaşık 1 yemek kaşığı zeytinyağıyla fırınlanmış sebzeler var. Varsaydığın miktar ve kaloriyle birlikte her malzemeyi listele, sonra toplamı ver.

• Biliyorsan ağırlıkları ya da büyüklükleri ver: tartıdan okuduğun gramlar, “dolu bir yemek tabağı”, “yarım su bardağı”.
• Pişirme yağını ve miktarını belirt: sıvı yağ, tereyağı, sade yağ, krema.
• Sosları, salata soslarını ve içecekleri söyle; fotoğraflar bunları kaçırır.
• Varsayımlarıyla birlikte malzeme malzeme bir döküm iste; böylece nerede tahmin yürüttüğünü görürsün.
• Tam tepeden değil, 45 derecelik açıyla çek ve tabağın tamamını kadraja al.
• Paketli yiyeceklerde etiketi kullan. Üzerinde basılı değerler her tahminden daha güvenilirdir.

Özetle

ChatGPT fotoğraftan kaloriyi kabaca bir fikir verecek kadar hesaplayabilir; miktarları ve pişirme yağını söylediğinde ise çok daha iyi hesaplar. Her gün düzenli takip için bir kalori uygulaması, ChatGPT’nin sunmak için tasarlanmadığı parçaları ekler: hedefleri olan bir kayıt, barkodlar, hızlı düzeltmeler ve eğilimler. Hangisini kullanırsan kullan, bir fotoğraf tahminini ilk taslak olarak gör. Kaydını karşılaştırabileceğin bir hedef istiyorsan günlük kalori ihtiyacı (TDEE) hesaplama aracımızla başla.